Leestijd: 4 minuten

De wereld van certificering staat niet stil. Een van de recente ontwikkelingen binnen het veiligheidsdomein is de introductie van VCA Max. Een variant die nadrukkelijk verder wil gaan dan de traditionele VCA Maar wat maakt deze norm nu echt anders? En hoe verhoudt VCA Max zich tot de Veiligheidsladder, nu beide nadrukkelijk raken aan thema’s als gedrag, betrokkenheid en veiligheidscultuur?

Inhoudsopgave

Wat is er nieuw aan VCA Max

De klassieke VCA is sterk gericht op structuur. Denk aan procedures, RI&E, toolboxen en werkplekinspecties. Dat fundament blijft. Maar VCA Max voegt daar een belangrijk element aan toe; gedrag en veiligheidscultuur.

Concreet zie je dat terug in eisen zoals:

Actieve betrokkenheid van medewerkers bij veiligheid
Leiderschap en voorbeeldgedrag van het management
Aantoonbare gedragsbeïnvloeding
Meer nadruk op continue verbetering in plaats van alleen compliance

Dat betekent dat je er met alleen “papieren veiligheid” niet meer komt. De auditor kijkt nadrukkelijk naar hoe mensen zich gedragen op de werkvloer. En of veiligheid echt leeft binnen de organisatie.

Wat is het verschil tussen VCA en VCA Max

Het verschil tussen VCA en VCA Max zit niet alleen in extra eisen, maar vooral in de diepgang van de beoordeling.

Waar de reguliere VCA vooral vraagt: is het geregeld? Vraagt VCA Max nadrukkelijker: werkt het ook echt in de praktijk?

Een goed voorbeeld is de RI&E. Bij de reguliere VCA ligt de nadruk sterk op aanwezigheid en actualiteit. Bij VCA Max wordt daarnaast kritischer gekeken naar de kwaliteit van de analyse, de praktische toepassing en de mate waarin bevindingen echt worden opgevolgd.

Hoe verhoudt VCA Max zich tot de Veiligheidsladder

Juist daar ontstaat de vergelijking met de Veiligheidsladder. De Veiligheidsladder (Safety Culture Ladder) richt zich namelijk volledig op veiligheidscultuur en gedrag. Met name vanaf trede 3 zie je duidelijke parallellen met VCA Max.

De overlap zit onder andere in:

Gedragsgericht werken
Leiderschap en voorbeeldgedrag
Bewustwording en betrokkenheid van medewerkers
Continu verbeteren van veiligheid

Toch zijn het geen identieke instrumenten.

De Veiligheidsladder is in de basis sterker gericht op cultuur en gedrag. Het model werkt met treden en laat daarmee zien in welke mate veiligheid onderdeel is van het denken en handelen binnen een organisatie.

VCA Max blijft duidelijk geworteld in de systematiek van VCA. Het combineert dus het meer klassieke systeemdenken met extra aandacht voor gedrag en cultuur. Daarmee is het concreter toetsbaar en sterker verbonden aan de bestaande VCA-structuur.

Je zou kunnen zeggen dat VCA Max zich bevindt tussen de traditionele VCA en de Veiligheidsladder in. Het beweegt duidelijk richting veiligheidscultuur, zonder de systeemgerichte basis los te laten.

Is VCA Max dan een alternatief voor de Veiligheidsladder?

Dat is op dit moment nog maar gedeeltelijk het geval.

Inhoudelijk zijn er duidelijke overeenkomsten. Op onderdelen raken beide elkaar sterk. Toch betekent dat niet automatisch dat VCA Max in de markt al als volwaardig alternatief wordt gezien voor de Veiligheidsladder.

In de praktijk zien we op dit moment vooral het volgende:

opdrachtgevers vragen nog meestal om VCA of om de Veiligheidsladder
VCA Max wordt nog weinig expliciet uitgevraagd
er is nog onduidelijkheid over de positionering en meerwaarde

Daardoor komen vragen op zoals:

Als wij al Veiligheidsladder trede 3 hebben, wat voegt VCA Max dan nog toe?

En andersom, is VCA Max voldoende als alternatief wanneer een opdrachtgever om de Veiligheidsladder vraagt?

Op dit moment lijkt het antwoord in de praktijk vaak: nee, nog niet volledig

De Veiligheidsladder heeft inmiddels een sterkere positie opgebouwd als instrument voor veiligheidscultuur en wordt bovendien vaker contractueel geëist. VCA Max moet die plek in de markt nog verder verdienen.

Wat betekent dit voor organisaties?

Voor organisaties maakt VCA Max dit vooral tot een strategische keuze.
Wil je doorgroeien vanuit traditionele VCA, met meer aandacht voor gedrag, leiderschap en veiligheidscultuur, zonder direct de stap naar de Veiligheidsladder te maken? Dan kan VCA Max een logische ontwikkeling zijn.

Werk je echter in een markt waarin de Veiligheidsladder expliciet wordt uitgevraagd door opdrachtgevers of in aanbestedingen, dan is het niet vanzelfsprekend dat VCA Max daarvoor in de plaats kan komen. In de praktijk blijft de Veiligheidsladder in die situaties voorlopig leidend.
De juiste keuze hangt daarmee samen met wat er van je gevraagd wordt en waar je als organisatie naartoe wilt ontwikkelen.

Onze kijk als adviseur

Vanuit inhoudelijk perspectief is VCA Max een duidelijke stap vooruit. Het gaat verder dan een aanpassing op de traditionele VCA en legt meer nadruk op gedrag, cultuur en aantoonbare werking in de praktijk.

Dat is een logische ontwikkeling. Een veiligheidssysteem heeft pas echt waarde als het niet alleen op papier klopt, maar ook zichtbaar is in houding, keuzes en dagelijks handelen. Tegelijkertijd zien we dat de markt deze ontwikkeling nog niet overal in hetzelfde tempo volgt.

Tot slot

VCA Max laat zien waar veiligheidsmanagement naartoe beweegt. Minder nadruk op alleen vastleggen, meer aandacht voor gedrag, cultuur en échte borging in de praktijk.

Welke stap daarbij past, verschilt per organisatie en per situatie.

Twijfel je tussen VCA, VCA Max en de Veiligheidsladder? Dan loont het om die keuze bewust te maken, op basis van wat in jouw praktijk het meeste effect heeft. Daar helpen we je graag bij.